Pracownie i Muzea

Muzea - pracownie literackie
Biblioteki Raczy�skich
[Godziny otwarcia]

Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza

Pracownia-Muzeum J�zefa Ignacego Kraszewskiego

Mieszkanie-Pracownia Kazimiery I��akowicz�wny

Izba Pami�ci Jerzego Pertka

O�rodek Dokumentacji Wielkopolskiego �rodowiska Literackiego

Oddzia� Dokument�w �ycia Spo�ecznego

Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza w Poznaniu jest jednym z oddzia��w Biblioteki Raczy�skich w pionie Zbior�w Specjalnych. G��wnym zadaniem muze�w literackich jest pokazywanie pami�tek po pisarzu, jego dorobku tw�rczego, zwi�zku pisarza z epok� oraz podtrzymywanie pami�ci tw�rcy; wa�nym problemem jest oddzia�ywanie na zwiedzaj�cych poprzez stworzenie odpowiedniego nastroju ekspozycji i komentarza.
    Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza powsta�o w czerwcu 1978 r. dzi�ki fundacji Ignacego Mosia - kolekcjonera pami�tek po Sienkiewiczu, kt�ry w akcie darowizny z dnia 5 pa�dziernika 1977 r. stwierdzi�:
   Darczy�ca zastrzega sobie, �e zbiory pozostan� po wsze czasy w mie�cie Poznaniu, tworz�c niepodzieln� ca�o�� pod patronatem Biblioteki Raczy�skich w Poznaniu.
    10 czerwca 1978 r. nast�pi�o uroczyste otwarcie Muzeum.
Ekspozycja - kolekcja Ignacego Mosia znalaz�a pi�kn� opraw� w zabytkowych wn�trzach adaptowanych przez prof. Witolda Gyurkovicha. Ekspozycj� muzealn� zaaran�owa� projektant tak, �e t�em dla zbior�w I. Mosia uczyni� wn�trza salon�w z prze�omu XIX/XX w.
W poszczeg�lnych salach znalaz�y miejsce wyroby rzemios�a artystycznego, dzie�a sztuki, ksi��ki itp. - wszystkie z kr�gu tematycznego "Sienkiewicz" oraz w�tk�w z jego tw�rczo�ci. Materia� dotycz�cy biografii pisarza i wyda� poszczeg�lnych tytu��w w 39 wersjach j�zykowych umieszczony zosta� w specjalnych szafach - tryptykach (fotografie z epoki pisarza, jego rodziny, przyjaci�, dokumenty, listy itp.). W szafach tych znajduj� si� tak�e rysunki Wies�awa �niadeckiego - projekty scenografii do filmu "W pustyni i w puszczy" (premiera w pa�dzierniku 1973 r.)

Zbiory przez minione dwudziestopi�ciolecie by�y stale uzupe�niane przez Ignacego Mosia w kolejnych fundacjach w latach 1983, 1987, 1993 i w przekazach bie��cych, a� do jego �mierci (14 grudnia 2001 r.), a tak�e przez du�� grup� prywatnych darczy�c�w i zakupy Biblioteki Raczy�skich. Dzi�ki tym darom i zakupom Muzeum wzbogaci�o przede wszystkim sw�j ksi�gozbi�r (dochodz�c do 4000 vol.), a tak�e zbiory sztuki, zw�aszcza kolekcj� medalierstwa, kt�ra w latach 1987-2001 znacznie powi�kszy�a si� dzi�ki ofiarno�ci I. Mosia. Aktualnie mamy medale nie tylko o tematyce sienkiewiczowskiej, ale obejmuj�ce ca�� literatur� polsk� (460 pozycji).
Bezcennymi eksponatami s�: odlew maski po�miertnej i prawej d�oni pisarza wykonane przez rze�biarza F. K. Blacka, tak�e r�kopisy pisarza i os�b z nim zwi�zanych, zdj�cia z epoki dotycz�ce Sienkiewicza i jego otoczenia, pierwsze wydania wszystkich powie�ci Sienkiewicza oraz przek�ady na 39 j�zyk�w, a w zbiorach sztuki znajduj� si� prace m.in. P. Stachiewicza, K. Pochwalskiego, W. �uskina, W. Boraty�skiego.

Muzeum proponuje:
- zwiedzanie ekspozycji sta�ej i wystaw czasowych, od poniedzia�ku do pi�tku w godz. 10:00 - 17:00 (wycieczki nale�y zamawia� z wyprzedzeniem)
- tematyczne lekcje z zakresu �ycia i tw�rczo�ci H. Sienkiewicza
- 10 wersji wystaw, kt�re mo�na wypo�ycza�; dotycz�cych tw�rczo�ci i �ycia pisarza, m.in. "Quo vadis w sztuce", "Kobiety w �yciu Sienkiewicza", "Podr�e Sienkiewicza", "Dzieci w �yciu i tw�rczo�ci Sienkiewicza".
- uniwersalny zestaw podstawowych informacji o Sienkiewiczu w fotografii (z orygina��w stanowi�cych w�asno�� Muzeum).

Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza jest r�wnie� siedzib�
Oddzia�u Wielkopolskiego Stowarzyszenia Muzealnik�w Polskich

Nasz adres:
Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza
Oddzia� Biblioteki Raczy�skich
Stary Rynek 84
61- 772 Pozna�
tel. 061-852-24-96
muzeumhs@bracz.edu.pl

Pracownia-Muzeum J�zefa Ignacego Kraszewskiego powsta�a w 1986 r. w oparciu o dar "kraszewscian�w" pozna�skiego bibliofila i kolekcjonera Mariana Walczaka (1926-1987), kt�ry sw� kolekcj� przekaza� Miastu Poznaniowi, a Bibliotece pod opiek�. Na t� bogat� kolekcj� sk�adaj� si�: r�kopisy i rysunki pisarza oraz ksi�gozbi�r (ponad 2000 wolumin�w) z wydaniami dzie� pisarza, w�r�d kt�rych jest ponad 200 pierwodruk�w, a nadto szereg opracowa� dotycz�cych tw�rczo�ci Tytana Pi�ra.

Niezale�nie od kolekcji Mariana Walczaka, w Muzeum tym znalaz� swoje miejsce zbi�r dar�w jubileuszowych, jakie pisarz otrzyma� w ho�dzie od spo�ecze�stwa polskiego z okazji jubileuszu 50-lecia pracy tw�rczej, obchodzonego uroczy�cie w Krakowie w 1879 r. Dar ten stanowi�: albumy i adresy jubileuszowe, puchary, rze�biony fotel, szafka do monet, medale oraz liczne bibeloty wykonane z najwy�szym kunsztem. Pami�tki te s� niezwyk�ymi dzie�ami sztuki, wskazuj�cymi rang� i kult, jaki otacza� pisarza w trudnych dla Polak�w czasach utraty niepodleg�o�ci.

Pracownia-Muzeum J. I. Kraszewskiego
Oddzia� Biblioteki Raczy�skich
Pozna�, ul. Wroniecka 14,
tel. 061-855-12-44
klupp@bracz.edu.pl

Czynne: od wtorku do pi�tku w godz. 10.00 - 14.00

Mieszkanie-Pracowni� Kazimiery I��akowicz�wny utworzono w mieszkaniu poetki - w pierwsz� rocznic� jej �mierci - 16 lutego 1984 r. By zachowa� cz�stk� �wiata poetki, pozostawiono na swoim miejscu sprz�ty, ksi��ki, przedmioty codziennego u�ytku i obrazy wype�niaj�ce to wn�trze. Przyby�a tylko ekspozycja biograficzno-literacka.
W gablotach znajduj� si� m.in.: fotokopia �wiadectwa uko�czenia studium j�zyka angielskiego dla cudzoziemek w Oxfordzie, pierwsze wydanie Ikarowych lot�w z 1911 roku - debiutu ksi��kowego I��akowicz�wny, emblematy uzyskane przez poetk� pracuj�c� jako siostra mi�osierdzia podczas I wojny �wiatowej. Lata mi�dzywojenne obrazuj� fotografie i fotokopie dokument�w, ukazuj�ce jej prac� w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i Ministerstwie Spraw Wojskowych. Oddzielne miejsce przeznaczono na odznaczenia i nagrody poetki, a w�r�d nich dyplom doktora honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Nie zabrak�o tak�e fotokopii fragment�w przem�wie�, list�w poetki pisanych m.in. do Jerzego Putramenta i Jaros�awa Iwaszkiewicza.
Znajduje si� tu r�wnie� gablota z mask� po�miertn� poetki, wykonan� przez J�zefa Petruka oraz portret poetki namalowany przez Janin� �ubowsk�.

W przedpokoju urz�dzona zosta�a ekspozycja cz�ci dorobku wydawniczego poetki. Tutaj r�wnie� eksponowana jest gipsowa g�owa poetki, b�d�ca prac� dyplomow� W�odzimierza Tadyszaka w Akademii Sztuk Pi�knych w Poznaniu.
Na �cianie frontowej kamienicy widnieje tablica pami�tkowa zaprojektowana przez artyst�-plastyka J�zefa Stasi�skiego. Na tablicy umieszczony zosta� fragment wiersza poetki:

Kiedy trzeba b�dzie i�� w dalek� ciemno
Cho�by ta jedna ni� zosta�a ze mnie

W Muzeum co roku spotykaj� si� i �wi�tuj� sw�j debiutancki sukces laureaci og�lnopolskiej Nagrody Poetyckiej im. Kazimiery I��akowicz�wny.

Mieszkanie-Pracownia mie�ci si� przy ul. Gajowej 4 m. 8; dla zwiedzaj�cych
czynne jest w poniedzia�ki w godz. 13-15 i czwartki w godz. 16-18; tel. 061-847-36-45.

Izba Pami�ci Jerzego Pertka utworzona zosta�a w mieszkaniu, w kt�rym tworzy� i sp�dzi� ostatnie lata �ycia ten najwybitniejszy polski marynista, znawca dziej�w polskiej floty handlowej i wojennej. Izba powsta�a w 1992 r. z daru rodziny pisarza. Zar�wno ksi�gozbi�r jak i notatki dokumentacyjne, a tak�e bogaty zbi�r prasy marynistycznej, s� obecnie udost�pniane do prac naukowych.

Kontakt: Jerzy Matysiak, tel. 061-853-66-71 w. 22
zbpertek@bracz.edu.pl

Powstanie O�rodka Dokumentacji Wielkopolskiego �rodowiska Literackiego zainicjowano w latach osiemdziesi�tych w celu dokumentowania ci�g�o�ci tradycji literackiej regionu i chronienia przed rozproszeniem jej dorobku. W ca�o�ci zbior�w wyodr�bniono trzy zespo�y: ksi�gozbi�r (m. in. pisarstwo autor�w wielkopolskich), spu�cizny literackie (m.in. pami�tki osobiste, wycinki prasowe, fotografie, listy, dzienniki) oraz dokumentacj� literack� wraz z kartotek� biograficzno-dokumentacyjn�. Znajduje si� tu r�wnie�, przekazane Bibliotece Archiwum Zwi�zku Literat�w Polskich (1929-1983) oraz Archiwum Wydawnictwa Pozna�skiego (1956-1992).
O�rodek mie�ci si� w kamieniczce przy ul. Wronieckiej 14, tel. 061-855-12-44.
klupp@bracz.edu.pl

Dokumenty �ycia spo�ecznego (D�S), zwane s� te� drukami ulotnymi i "efemerydami". Wed�ug definicji zamieszczonej w opracowaniu "Bibliotekarstwo" pod red. Zbigniewa �migrodzkiego mianem D�S okre�la si� materia�y graficzne o charakterze informacyjnym, normatywnym, propagandowym i reklamowym, kt�re s� wynikiem dzia�alno�ci r�nych grup spo�ecznych (instytucji i organizacji). Powstaj� zazwyczaj dla osi�gni�cia dora�nych cel�w, wynikaj�cych z celu dzia�alno�ci ich wydawcy. Ukazuj� si� w formie broszur, jednodni�wek, afiszy, plakat�w, program�w, zaprosze�, prospekt�w, druk�w reklamowych, ulotek, instrukcji, biuletyn�w, sprawozda�.

Oddzia� D�S Biblioteki Raczy�skich gromadzi i udost�pnia:

- wydawnictwa informacyjne, propagandowe z terenu Poznania i Wielkopolski
- programy, plakaty, afisze teatralne, koncertowe i okoliczno�ciowe
- katalogi wystaw, zaproszenia
- materia�y propagandowe organizacji spo�ecznych i politycznych
- materia�y z kampanii wyborczych
- jednodni�wki i druki okoliczno�ciowe
- wydawnictwa handlowe, reklamowe przedsi�biorstw, plac�wek kulturalnych i naukowych
- obwieszczenia w�adz i urzed�w
- prospekty turystyczne i handlowe
- spisy telefon�w, rozk�ady jazdy, taryfikatory, cenniki, bilety wst�pu i komunikacyjne
- czasopisma przeznaczone do u�ytku wewn�trznego

Oddzia� D�S Biblioteki Raczy�skich gromadzi dokumenty zwi�zane z Poznaniem i Wielkopolsk� oraz niekt�re materia�y og�lnopolskie (np. urzed�w administracji centralnej, partii politycznych, organizacji spo�ecznych a tak�e druki unikatowe). Zbiory Oddzia�u Dokument�w �ycia Spo�ecznego licz� ponad 52 tys. egzemplarzy (grudzie� 2005). Zdecydowana wiekszo�� zosta�a wydana po 1945 r. Sposr�d dokument�w starszych cenny jest zbi�r Komitetu Obrony �l�ska z lat 1921-22 oraz statuty organizacji i towarzystw dzia�aj�cych od II po�. XIX w. do 1939 r. W zbiorach znajduje si� tak�e kilka tytu��w czasopism konspiracyjnych wydawanych w czasie II wojny �wiatowej.
Bogaty jest zbi�r druk�w niezale�nych, wydanych poza zasi�giem cenzury z lat 1978-1989. Znajduje si� tu ponad 450 tytu��w czasopism niezale�nych, a tak�e ulotki, odezwy, afisze, dokumenty osobiste.

Zbiory D�S s� udost�pniane od poniedzia�ku do pi�tku w godz. 8:00-15:00.
ODDZIA� DOKUMENT�W �YCIA SPO�ECZNEGO BIBLIOTEKI RACZY�SKICH
61-673 Pozna�, ul. Wroniecka 14, tel. 061 85512 44, klupp@bracz.edu.pl

APELUJEMY !
Do instytucji, urz�d�w i os�b prywatnych o przekazywanie wydawnictw i druk�w ulotnych, kt�re w przysz�o�ci mog� sta� si� nieocenionym �r�d�em informacji o �yciu kulturalnym, politycznym i gospodarczym regionu.