Publikacje Biblioteki

Wydawnictwa Biblioteki Raczyńskich można zakupić w:
• Muzeum Literackim Henryka Sienkiewicza w Poznaniu, Oddziale Biblioteki Raczyńskich, Stary Rynek 84, tel. 61 852 89 71

• Filii 8, ul. Osinowa 14/16, tel. 668 350 420

• Filii 53 ul. Robocza 4, tel. 61 833 71 40
• Sprzedaż wysyłkowa (do ceny doliczony koszt przesyłki pocztowej), zamówienia prosimy wysyłać na adres: agnieszka.luczak@bracz.edu.pl

Białoruski Tristan. Rękopis ze zbiorów Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, opracowanie i przekład Lilia Citko, Poznań 2018


Cena 39 PLN

Białoruska wersja legendy o rycerzu Tristanie jest najcenniejszą częścią kodeksu z XVI i XVII wieku, przechowywanego w zbiorach Biblioteki Raczyńskich. Tzw. Białoruski Tristan to najstarszy zabytek białoruskiej literatury świeckiej, a także jedyna zachowana słowiańska wersja legendy o Tristanie napisana prozą.
Zabytkowy kodeks z Białoruskim Tristanem został w 2014 r. wpisany na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata. Obok Białoruskiego Tristana znalazły się na niej m.in. Konstytucja 3 maja 1791 r., Kronika Galla Anonima, Kazania świętokrzyskie i autograf Pana Tadeusza Adama Mickiewicza.
Chcąc przybliżyć utwór polskim czytelnikom, a tym samym wypełnić pewną naukową lukę, Biblioteka Raczyńskich zdecydowała o przetłumaczeniu rękopisu na język polski. Tego trudnego zadania podjęła się dr hab. Lilia Citko z Instytutu Filologii Wschodniosłowiańskiej Uniwersytetu w Białymstoku.
I płynęli po morzu. Trzeciego dnia Tryszczan z Iżotą w szachy grali. Miał na sobie Tryszczan szatę i żupan złotogłowy, Iżota zaś płaszcz z zielonego aksamitu. A było to lato i skwar wielki panował. Rzekł Tryszczan: >Napić się nam trzeba<. Gowornar poszedł i przyniósł kubki napojem miłosnym z owej flaszy napełnione, zapominając [co w niej jest], bo w komorze wiele naczyń wszelkich było. Podał Tryszczanowi [jeden kubek], a drugi Iżocie. I skoro tylko owego napoju skosztowali, nie dopiwszy z kubków do końca, tak wielka miłość nimi zawładnęła, że do końca życia siebie by nie opuścili. I spoglądać jęli jedno na drugie, o nikim nie myśląc, tylko o sobie. I usiedli jak przelęknieni – Tryszczan o Iżocie myślał, Iżota o nim, a o królu Marku zapomnieli.
Tłumaczenie wraz z opracowaniem zostało wydane w pięknej szacie graficznej, korespondującej stylistycznie z zabytkowym charakterem oryginału.

 

20/10. SPOTKANIA Z ARCYDZIEŁEM W BIBLIOTECE RACZYŃSKICH, pod red. Agnieszki Baszko, Poznań 2018.


Cena 30 PLN

Publikacja 20/10. Spotkania z Arcydziełem w Bibliotece Raczyńskich przedstawia 20 cennych zabytków piśmiennictwa ze zbiorów poznańskiej książnicy, które zostały zaprezentowane publiczności w ciągu 10 lat (2006-2016) podczas odbywających się cyklicznie dwa razy w roku „Spotkań z Arcydziełem”. W owej dekadzie pokazano 10 rękopisów, 1 inkunabuł, 6 starych druków, 2 atlasy i 1 druk XIX-wieczny. Miano „arcydzieła” zyskały różne obiekty, zawsze jednak istotne dla kultury polskiej i europejskiej – cenne ze względu na swoją unikatowość i niepowtarzalność, ważne poprzez niesione przez siebie treści, zachwycające szatą graficzną i starannością wykonania, mające fascynujące losy – takie, które bez wątpienia można nazwać cymeliami i skarbami.
Pierwszym zabytkiem, pokazanym w listopadzie 2006 r., był Dziennik podróży do Turcji odbytej w 1814 roku Edwarda Raczyńskiego. Książka ta, jak żadna inna, predestynowana była do rozpoczęcia cyklu „Spotkanie z Arcydziełem”. Ten pięknie wydany w 1821 r. druk przypominał, że choć Raczyński, zakładając w Poznaniu bibliotekę publiczną, na uwadze miał „użytek młodzieży, użytek ogólny”, a w związku z tym tworząc i uzupełniając księgozbiór dążył do zgromadzenia „raczej dzieł celniejszych z każdej literatury i narodu, niżeli rzadkości bibliograficznych”, to jednak zbiory od początku obejmowały cenne zabytki kultury narodowej i europejskiej i przez cały czas działalności Biblioteki były nimi wzbogacane. To właśnie owe wspaniałości piśmiennictwa podczas kolejnych „Spotkań z Arcydziełem” były prezentowane. Znalazły się wśród nich autografy polskich mistrzów słowa: Antoniego Malczewskiego, Adama Mickiewicza, Cypriana Kamila Norwida, Józefa Ignacego Kraszewskiego. Pokazano najstarszy rękopis (XIII-wieczny cysterski kodeks pergaminowy Liber Beate Marie Virginis) i jeden z najstarszych druków (średniowieczny bestseller literatury podróżniczej z 1486 r., czyli Peregrinatio in Terram Sanctam Bernardusa de Breidenbacha) znajdujących się w zbiorach Biblioteki. Wśród obiektów nie mogło też oczywiście zabraknąć książki, której jakoby „nikt nie przeczytał”, a która „zmieniła” położenie słońca – De revolutionibus orbium coelestium Mikołaja Kopernika z 1543 r. Świat bibliotecznych muzykaliów reprezentowały XVI-wieczny manuskrypt brata Seweryna (zawierający m.in. nuty pieśni maryjnych) i unikatowe rękopisy kompozycji Karola Lipińskiego, świat teatraliów natomiast – autografy Heleny Modrzejewskiej. Z dzieł kartograficznych pokazano monumentalny, dziesięciotomowy atlas wydany w amsterdamskiej oficynie Jana Janssoniusa w latach 1647-1658 oraz pierwszą profesjonalną mapę Polski – Carte de la Pologne z 1772 r., której niepowtarzalności dodaje fakt pochodzenia z królewskiej biblioteki Stanisława Augusta Poniatowskiego. Wiele ksiąg z kolekcji starych druków Biblioteki zachwyca piękną szatą graficzną. Tak jest w przypadku prac słynnego gdańskiego astronoma Jana Heweliusza, przestawień antycznego Rzymu w akwafortach Giovanniego Battisty Piranesiego czy rysunków roślin w zielniku Elizabeth Blackwell. Wszystkie te wspaniałe księgi zostały zaprezentowane podczas „Spotkań z Arcydziełem”. Pokazywano nie tylko obiekty ważne dla kultury polskiej (jak np. wzorcowe dzieło XVI-wiecznej typografii krakowskiej – Źwierciadło Mikołaja Reja), ale i dla innych narodowości – jedyny zachowany na świecie kompletny egzemplarz kancjonału braci czeskich wydany w Pradze w 1541 r. Piesnĕ Chwal Božskych, rękopiśmienną księgę datowaną na XVI-XVII w. zawierającą m.in. białoruską wersją legendy o Tristanie i Izoldzie czy wreszcie najstarsze tureckie sztuki teatralne z początku XIX stulecia. Wiele z tych zabytków piśmiennictwa jest doskonale znanych w świecie naukowym, a niektóre z nich zostały docenione także przez społeczność międzynarodową – rękopis tzw. Białoruskiego Tristana w 2014 r. został wpisany na Polską Listę Krajową Programu UNESCO „Pamięć Świata”, natomiast na Liście Światowej od 2015 r. znajdują się „Akta i biblioteka braci czeskich”, także częściowo przechowywane w zbiorach Biblioteki Raczyńskich (np. kancjonał braci czeskich).
Ideą „Spotkań z Arcydziełem” była nie tylko możliwość obejrzenia z bliska zabytkowego obiektu, ale także wysłuchania opowieści o nim, dlatego pokazom towarzyszyły popularnonaukowe wykłady zaproszonych specjalistów. „Spotkania” uatrakcyjniały ponadto koncerty instrumentalne i wokalne lub interpretacje utworów literackich w wykonaniu aktorów poznańskich teatrów. Niniejsza książka poza materiałem ilustracyjnym i krótkim opisem danego bibliotecznego cymelium, zawiera teksty wykładowców, które w znakomitej większości miały swój pierwodruk w „Winiecie”, czasopiśmie Biblioteki Raczyńskich.

Rozmiar czcionki
Kontrast