Biblioteka Raczyńskich w Poznaniu - Ośrodek Dokumentacji Wielkopolskiego Środowiska Literackiego Skip to content



Katalog Online:  

Ośrodek Dokumentacji Wielkopolskiego Środowiska Literackiego Drukuj
Wroniecka 14
61-763 Poznań
tel. 061-855-12-44
Ten adres email jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć
pon.-pt. 10:00-15:00

    Ośrodek Dokumentacji Wielkopolskiego Środowiska Literackiego jest utworzoną w 1983 r. placówką Biblioteki Raczyńskich. Od początku swego istnienia mieści się w kamienicy przy ul. Wronieckiej 14 i w tym budynku przechowywana jest również całość jego zbiorów. Ośrodek posiada jedną dobrze wyposażoną pracownię oraz czytelnię z dwoma stanowiskami pracy.
    Celem działalności tej placówki jest gromadzenie, przechowywanie i udostępnianie rękopisów, książek literackich, wydawnictw i materiałów naukowych, związanych z twórczością wielkopolskich pisarzy, a także materiałów dokumentujących wydarzenia życia literackiego regionu. Innym zadaniem, jakie stawia sobie Ośrodek, jest stworzenie takiego zasobu, który służyłby pracom badawczym, biograficznymi edytorskim, tak aby wszystkie te funkcje, mające utrwalać pamięć ludzi i dzieł, sprzyjały kształtowaniu się żywej wielkopolskiej tradycji literackiej.
    W dziele ocalania przed zatraceniem i rozproszeniem świadectw wielkopolskiej kultury literackiej oraz wprowadzania jej dorobku w krąg literaturoznawczych zainteresowań - Ośrodek realizuje zadania nałożone w statucie Biblioteki Raczyńskich przez jej twórcę Edwarda hr. Raczyńskiego.

Struktura i charakter zbiorów
    Znacznie zróżnicowane formalnie zbiory Ośrodka porządkowane są w trzech zespołach: księgozbiór, rękopisy oraz dokumentacja historyczno-literacka. Księgozbiór, na który składają się książki autorów wielkopolskich, a w tym: literatura piękna, eseistyka, prace historyczno- i krytycznoliterackie, tłumaczenia liczy blisko 4 tysiące woluminów.
W większości są to edycje z okresu od drugiej połowy XX wieku, choć swoim zainteresowaniem Ośrodek obejmuje również okres zapoczątkowany w 1921 r. utworzeniem Oddziału Poznańskiego Związku Zawodowego Literatów Polskich;  w miarę poszukiwań ten niedostatek jest uzupełniany.
    Na zespół rękopisów składają się głównie spuścizny literackie poznańskich pisarzy. Są to materiały o charakterze literacko-dokumentacyjnym i biograficzno-pamiątkowym jak kolejne zapisy utworów powstające w toku procesu twórczego, dzienniki, wspomnienia, korespondencja. Spuścizna literacka to także rekwizytornia rozlicznych pamiątek i druków, do których należą zaproszenia, fotografie, papiery osobiste, niekiedy – obiekty sztuki i przedmioty użytkowe. Częściami zespołu rękopisów, stanowiącymi autonomiczne całości, są także: Archiwum Oddziału Poznańskiego Związku Literatów Polskich (1929-1983) oraz Archiwum Wydawnictwa Poznańskiego (1956-1993).
    Dokumentacja historyczno-literacka  jest zespołem  różnorodnych przekazów powstających w  związku z wydarzeniami życia literackiego, takich jak grupy literackie, konkursy, imprezy literackie, dyskusje, sesje naukowe, wystawy, promocje itp. Do tej grupy zbiorów włączane są wszystkie dokumenty bez względu na formę zapisu tekstu, a więc – druk (wycinki prasowe, druki ulotne), fotografia, zapis dźwiękowy na taśmie magnetycznej, płycie analogowej i CD oraz zapis filmowy VHS i na taśmie celuloidowej.

Upowszechnianie
    Ośrodek  swoją uwagę kieruje nie tylko w głąb czasu, ale przedmiotem pracy czyni także literacką teraźniejszość. Na bieżąco uzupełniany jest wielkopolski księgozbiór, poszerzany zbiór dokumentów życia literackiego, pozyskiwane spuścizny pisarzy. Sięgają po nie studenci, badacze literatury, edytorzy; często bywają wykorzystywane przez dziennikarzy lub wypożyczane na wystawy przez inne ośrodki. Dla zbiorów rękopiśmiennych powstają drukowane katalogi  trafiające do wszystkich polskich bibliotek naukowych. Do tej pory wydano drukiem dwa tomy katalogów. Tom 1.  jest katalogiem Archiwum Związku Literatów Polskich (1921-1983),  Tom 2. –  spuścizn literackich: Eugeniusza Paukszty (publicystyka i utwory literackie), Marii Wicherkiewiczowej (proza, wspomnienia, artykuły), Amelii £ączyńskiej (felietony, opowiadania, reportaże, wspomnienia, listy), Kazimiery Iłłakowiczówny (listy do siostry Barbary Czerwijowskiej z lat 1946-1959 i inne kierowane do poznańskich adresatów, „varia domowe”), Edwina Herberta (wiersze, publicystyka oraz archiwum „Promu”), Wojciecha Bąka (dramaty, fragmenty niepublikowanych książek, nieznane szkice), Aleksandra Rogalskiego (papiery osobiste, eseje i szkice, bogata korespondencja, w tym – listy (67) Marii Kasprowiczowej) oraz teksty kabaretu literackiego Kukułka (1945-1947). Obecnie opracowywany jest trzeci tom katalogu rękopisów obejmujący całą spuściznę literacką Józefa Ratajczaka oraz dzienniki i ponad 2 tys. listów, w tym również w znacznej liczbie –  listy pisarzy emigracyjnych.
    Ośrodek organizuje wystawy historyczno-literackie poświęcone ludziom i wydarzeniom literackim. Są to wystawy zarówno retrospektywne jak i związane ze współczesnością. Prezentacji doczekali się: Eugeniusz Morski, Roman Brandtstaetter, Wojciech Bąk, Przemysław Bystrzycki, Eugeniusz Paukszta, Egon Naganowski, Klub Literacki „Zamek”, Emilia Waśniowska, „Czas Kultury”, Grupa Poetycka „Wierzbak”, Wydawnictwo Poznańskie. W latach 1994-2002 Ośrodek współpracował z plastyczną Galerią Werbalną „Tuk-Tak” wprowadzającą w obręb działania nowe środowisko odbiorców literatury.
    Organizowane przez Ośrodek dyskusje i wieczory autorskie są stałym i upodobanym przez pisarzy forum wymiany krytycznej myśli i intelektualnej konfrontacji oraz miejscem osobistych spotkań środowiskowych. Gromadzą one wokół siebie względnie stałe grono uczestników, czyniąc z Ośrodka miejsce identyfikowane z lokalnym środowiskiem literackim. Zapisy cyfrowe tych spotkań trafiają do zespołu dokumentacji historyczno-literackiej.